Integracyjne Przedszkole Miejskie nr 3 w Kraśniku

Wiek przedszkolny to okres intensywnego rozwoju i otwarcia się dziecka na otaczającą rzeczywistość. Powinien być jednocześnie czasem radości i pozytywnych doznań, jakie niesie odkrywanie świata. Doświadczenie, zdobyte w tym okresie, jest często podstawą, na której buduje się osobowość, stosunek dziecka do siebie, innych i świata. Jednym z głównych zadań przedszkola jest dbanie o harmonijny rozwój dziecka we wszystkich sferach jego życia , a więc w sferze poznawczej, emocjonalnej, ruchowej i społecznej.

W swoim programie pragnę skupić się na rozwoju społecznym dziecka. W dzisiejszych czasach kształtowanie postaw moralnych czy społecznych zeszło na „dalszy plan” – zapomina się o wartościach, normach i zasadach, którymi powinien kierować się młody człowiek. Dlatego też w tym programie chcę skupić się na tej sferze rozwoju dziecka, która rzutuje na całą osobowość wychowanka.

Dzieci w wieku 3-4 lat są na ogół jeszcze mało samodzielne - nie radzą sobie dobrze same w różnych sytuacjach życiowych i wymagają pomocy dorosłych nawet przy prostych czynnościach samoobsługowych, jak mycie czy ubieranie się. Zasób doświadczeń tych dzieci jest niewielki.

Dzieci w wieku 4-5 lat są już bardziej samodzielne i zaradne – lepiej przystosowują się do życia w grupie przedszkolnej, nawiązują przyjaźnie, życzliwe kontakty z rówieśnikami. Nie brak w tym okresie konfliktów między dziećmi, gdyż bywają one impulsywne i niezrównoważone, egocentryczne i agresywne. Lubią jednak towarzystwo innych dzieci, garną się do grupy, chętnie podejmują wspólne zabawy, chociaż nie potrafią ich same zaplanować.

Dziecko 5-6 letnie jest coraz lepiej przystosowane do pracy, zabawy w zespole, uczy się postępować według określonych norm – dzięki temu jest mu łatwiej przystosować się do zasad obowiązujących w życiu przedszkolnym. Tu, zawierając pierwsze przyjaźnie, dziecko uczy się współdziałać, realizować potrzeby własne i innych. Metody aktywizujące są świetną drogą do osiągnięcia celu, dlatego właśnie na nich postanowiłyśmy się skupić.

Gdyby zapytać kogokolwiek „Z czym kojarzy ci się wiek przedszkolny?”, to z pewnością większość odpowiedziałaby, że przede wszystkim z zabawą. Zabawa w tym okresie jest dominującą formą działania, a poznawanie rzeczywistości dokonuje się w drodze swobodnego, okazjonalnego gromadzenia doświadczeń. Oprócz tego właśnie w tym czasie mamy do czynienia z wieloma szybkimi zmianami zachodzącymi w wielu sferach rozwoju dziecka.

W okresie tym można dostrzec dużą jeszcze pobudliwość psychoruchowa. Wynika ona z przewagi pobudzania nad hamowaniem, a jednocześnie z przewagi czynności podkorowych nad korowymi, tym większej, im dziecko jest młodsze. Wskutek pobudliwości dziecko łatwo traci równowagę uczuciową, przejawia zmienność zachowania, trudno mu panować nad sobą, łatwo się męczy i nuży.

W porównaniu z rozwojem somatycznym rozwój psychiczny w tym okresie ulega szybszym zmianom. Zmianie ulega stosunek dziecka do samego siebie i innych ludzi. Następuje rozwój i poszerzenie kontaktów społecznych dziecka. Rozwijają się także umiejętności społeczne: nawiązanie i podtrzymywanie kontaktu z innymi, współdziałanie i idąca za tym zdolność rozpoznawania i uwzględniania w swoich działaniach punktu widzenia drugiej osoby.

W okresie przedszkolnym obserwuje się u dzieci wyraźny postęp w nawiązywaniu różnorodnych stosunków społecznych. Uczą się one przystosowywać do innych, brać udział w zabawach grupowych, podporządkowywać prawidłom i przepisom obowiązującym w grupie. Ich udział w życiu grupy staje się aktywny. Rozwija się u nich poczucie odpowiedzialności, samodzielność, umiejętność samooceny i podporządkowania swoich działań określonemu celowi. Kształtują się też uczucia przyjaźni do innych, potrzeba aprobaty, uznania i współdziałania.

W swoim programie chcę skupić swoją uwagę właśnie na tej sferze rozwoju dziecka. Gdy przebiega ona prawidłowo, rozwija się u dziecka poczucie tożsamości i dojrzałość do współżycia w społeczeństwie. Wpływ na to mają różnego rodzaju więzi społeczne, które dziecko nawiązuje w trakcie swojego życia. W wieku przedszkolnym to rodzice i nauczyciele starają się za pomocą określonych oddziaływań nauczyć form zachowania przyjętych w danej kulturze. Jednak nie tylko oni mają duży wpływ na prawidłowy rozwój społeczny dziecka - równie istotne są kontakty z dziećmi.

Kształtowanie właściwych więzi społecznych przez cały okres życia przedszkolnego będzie stanowiło ważną bazę dla ich pozytywnego rozwoju w dalszym życiu dziecka. Mam nadzieję, że metody aktywizujące będą bardzo pomocne w osiągnięciu zamierzonego celu.

Program został skonstruowany w sposób spiralny, optymalny w kształceniu dzieci w wieku przedszkolnym.

Konstrukcja programu pozwala na wielokrotne powracanie do poznanych już treści, ale za każdym razem ich zakres jest poszerzany. Powoduje to pogłębianie wiedzy wychowanka, utrwalanie poznanych pojęć i poglądów.

Program został zainspirowany potrzebą budowania właściwych relacji dzieci z otaczającymi go ludźmi. Ważne, aby w każdej sytuacji uspołeczniać dziecko, dawać mu odpowiedni wzór do naśladowania, wpajać właściwe normy i zasady postępowania. Naszym zadaniem jest uczenie dziecka pełnienia różnych ról w grupie, nabywania umiejętności związanych z kulturą bycia.

Warunki realizacji programu.

Program „Poznajmy się bliżej” opracowany został w oparciu o:

• Podstawę programową wychowania przedszkolnego, wydaną przez MEN z dnia 14.02.2017 ( Dz.U2017 poz. 357 );
• Program wychowania przedszkolnego „Trampolina” - Elżbiety Kardos, wydawnictwo PWN, 2018.

Program realizowany będzie w ciągu jednego roku szkolnego. Przeznaczony jest dla dzieci pięcio i sześcioletnich i powinien być realizowany przynajmniej cztery razy w miesiącu.

Podstawową formą realizacji programu będą działania praktyczne między:

• warsztaty,
• spacery i wycieczki,
• imprezy okolicznościowe,
• spotkania.

Działania te mają na celu aktywizowanie dzieci, inspirowanie ich, zaciekawienie tak, aby potrafiły się odnaleźć w dalszym życiu społecznym. Pisząc o rozwoju społecznym dziecka mam na myśli rozwój więzi występujących w rodzinie, grupie rówieśniczej, na podwórku, w kontaktach z obcymi.

Dobrze wykształcone więzi społeczne sprawiają, że kontakty interpersonalne są dużo łatwiejsze dla dziecka. Będę realizowała różnego rodzaju przedsięwzięcia, by w jak najlepszy sposób przygotować naszych wychowanków do życia w społeczeństwie. Wierzę, że uda mi się zrealizować założone cele programu.

Cel główny:

• kształtowanie postaw społecznych dziecka w wieku przedszkolnym;
• zacieśnianie więzi interpersonalnych.

Cele szczegółowe:

• docenianie roli rodziny w życiu każdego człowieka, okazywanie miłości, szacunku i przywiązania bliskim, respektowanie ich potrzeb i praw;
• przestrzeganie norm i zachowań regulujących współżycie w grupie, np. na zasadzie kontraktu wypracowanego wspólnie z innymi dziećmi;
• okazywanie pomocy dzieciom słabszym i młodszym, a także nowo przybyłym do przedszkola; naturalne traktowanie rówieśników z defektami rozwojowymi;
• dyskutowanie, negocjowanie i dochodzenie do kompromisu, branie pod uwagę potrzeb innych;
• pełnienie różnych ról w układach interpersonalnych;
• szanowanie cudzej własności oraz efektów i wytworów własnej i cudzej pracy;
• używanie form grzecznościowych w stosunku do rówieśników i dorosłych;
• stosowanie norm obowiązujących w społeczeństwie lokalnym, np. podczas wycieczek, uroczystości, imprez;
• pełnienie roli gospodarza wobec gości odwiedzających przedszkole;
• kształtowanie właściwej postawy moralnej;
• wykształcenie „granicy bezpieczeństwa” w kontaktach z obcymi.

Aby zrealizować określony cel, należy użyć właściwych metod i narzędzi. Każdy nauczyciel ma prawo i swobodę w odpowiednim ich doborze. On najlepiej wie, z jakimi dziećmi pracuje, jakie są ich potrzeby, możliwości i zainteresowania. Istotny wpływ na wybór metody ma także wiek dzieci, liczebność grupy, dotychczasowy poziom rozwoju społecznego oraz otoczenie, w którym one funkcjonują. Jestem zdania, iż najlepszymi metodami dla osiągnięcia optymalnych wyników są metody aktywizujące. Metod tych jest bardzo dużo. Do realizacji programu wybrałam kilka z nich.

BAJKOTERAPIA

Jest to terapia przez bajki. Zasadniczym jej celem jest redukcja napięcia, lęku oraz odbudowanie pozytywnego obrazu siebie i świata. Jest prosta i szybko uwidaczniają się jej efekty w pracy z dziećmi. Wyróżnia się trzy rodzaje bajek terapeutycznych: psychoedukacyjna, psychoterapeutyczna i relaksacyjna.

METODA RUCHU ROZWIJAJĄCEGO WERONIKI SHERBORNE

Metoda ta wywodzi się z naturalnych potrzeb dziecka, zaspokajanych w kontaktach z innymi osobami. Ma ona za zadanie pomóc dziecku w poznaniu siebie i innych, budowaniu ufności, a dalej nauczenie się aktywnego i twórczego życia. Wykorzystuje ona przede wszystkim ruch i możliwość bliskiego, fizycznego kontaktu z drugim człowiekiem.

METODA EKSPRESJI RUCHOWEJ RUDOLFA LABANA

Przyjmuje i posługuje się ona różnymi formami ruchu i metodami pracy: krótka opowieść ruchowa, nabywanie doświadczeń ruchowych przez odkrywanie, eksperymentowanie, badanie, improwizację ruchową, ćwiczenia muzyczno ruchowe i tańce, zadania ruchowe z przyborami oraz bez przyborów.

Biorąc pod uwagę założenia naszego programu chcemy wykorzystywać w pracy z dziećmi żywe formy realizacji m.in.: wycieczki, spacery, odwiedzanie niektórych zakładów pracy. Oprócz tego wiedza i zaangażowanie dzieci znajdzie odzwierciedlenie w ich pracach plastycznych stworzonych podczas zajęć oraz warsztatów. Nauczyciel w przedszkolu ma za zadanie organizować takie sytuacje edukacyjne, by aktywizować, intrygować, zaciekawiać dziecko. Jednocześnie powinien on dostrzec i szanować indywidualność każdego dziecka.

Rozkład materiału.

„Ja i moja rodzina”

• Malowanie herbu rodziny.
• Zorganizowanie przedszkolnej biblioteczki – domowe bajkoczytanie.
• Angażowanie rodziców do spotkań literackich w przedszkolu.
• Spotkania z okazji świąt związanych z rodziną:
  • Dzień Matki i Ojca,
  • Dzień Babci i Dziadka,
  • Festyn rodzinny z okazji Dnia Dziecka,
  • Jasełka,
  • Warsztaty „ Fabryka pisanek”;
• Stworzenie Kodeksu Praw Dziadków,
• Warsztaty „ Pobaw się ze mną mamo i tato” .Ruch rozwijający Weroniki Sherborne.

„Ja i moi koledzy”

• kursach i imprezach przedszkolnych;
• Warsztaty„ Z tańcem za pan brat”- „Metoda ekspresji ruchowej” R. Labana;
• Inscenizacja utworu „Porady wróżki Dobrej Rady”;
• Happening artystyczny „ Lustrzane odbicie”- wspólne malowanie swoich portretów;
• „Moi koledzy z podwórka” – wiersze, piosenki, scenariusze;
• „Bądź dobry dla wszystkich” – scenariusz, zabawy dramowe;
• „Fabryka Świętego Mikołaja” – tworzenie upominków dla przyjaciół techniką origami;

„Ja i osoba nieznajoma”

• „Szpital pluszowego misia” – spotkanie z lekarzem;
• Wycieczki do zakładów pracy, spotkania m.in., poczta, fryzjer, apteka;
• Uroczystości przedszkolne;
• „Kontakty z nieznajomymi” – scenariusz zajęć;
• Stworzenie „Kodeksu kontaktów z nieznajomymi”;
• Spotkanie z Policjantem;
• Rozmowa z dziećmi „Czuję się bezpiecznie”;
• Stworzenie ulotki informacyjnej dla Rodziców „ Jak zadbać o bezpieczeństwo dziecka w kontaktach z nieznajomymi”;
• Warsztaty pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu „Ruch rozwijający” Weroniki Sherborne.

„Ja i moja rodzina”

Dziecko:

• używa i rozumie pojęcia określające różnych członków rodziny,
• ceni i szanuje więzi rodzinne,
• zna tradycje i zwyczaje świąteczne kultywowane w jego rodzinie;
• nazywa uczucia, jakimi rodzice darzą dziecko,
• opowiada o spotkaniach rodzinnych,
• pogłębia emocjonalną więź z rodzicem,
• zna podstawowe normy i zachowania społeczne,
• pełni różne role w układach interpersonalnych,
• docenia rolę i wagę rodziny, okazuje miłość szacunek i przywiązanie do swoich bliskich,
• respektuje potrzeby i prawa członków rodziny.

„Ja i moi koledzy”

Dziecko:

• rozumie pojęcie: grupa rówieśnicza,
• samodzielnie wykonuje upominki dla kolegów i koleżanek,
• używa form grzecznościowych w stosunku do kolegów,
• szanuje efekty własnej i cudzej pracy,
• samodzielnie organizuje zabawy sobie i innym,
• okazuje pomoc dzieciom słabszym i młodszym, niepełnosprawnym czy nowo przybyłym do przedszkola,
• naturalnie traktuje rówieśników z defektami rozwojowymi, potrafi współdziałać w grupie, doskonali poczucie rytmu i umiejętność tańca z partnerem i w grupie, przełamuje lęk związany z występami publicznymi.

„Ja i osoba nieznajoma”

Dziecko:

• poznaje nowe zawody,
• przełamuje strach przed wizytą u lekarza,
• wie, jak zachowywać się w miejscach publicznych,
• doskonali umiejętność twórczego myślenia,
• wie, jak się zachowywać w kontaktach z osobami nieznajomymi,
• zdobywa pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu,
• potrafi zachować bezpieczeństwo na spacerach i wycieczkach,
• stosuje normy obowiązujące w społeczeństwie, np. podczas wycieczek, uroczystości, imprez,
• pełni rolę gospodarza podczas uroczystości przedszkolnych.

Realizując program z zakresu edukacji społecznej pt.: „Bawimy się razem” przewiduję systematyczną ewaluację.

Będzie ona polegała na:

• aktywnym uczestniczeniu dzieci w uroczystościach, konkursach, warsztatach, spotkaniach odbywających się w przedszkolu, CKiP itp.;
• rozwijaniu w dzieciach potrzeby budowania prawidłowych więzi społecznych;
• pobudzaniu twórczego myślenia;
• zakorzenieniu właściwych norm i zasad postępowania w życiu;
• wykonywaniu prac plastycznych obrazujących związki emocjonalne dzieci;
• skłanianiu rodzin do aktywnego udziału w życiu przedszkola;
• pobudzaniu aktywności ruchowej dziecka;
• pozbywaniu się sytuacji lękowych z życia dziecka;
• wyrabianiu poczucia bezpieczeństwa w otoczeniu i umiejętności zachowania się w kontaktach z nieznajomymi.

Zakładam, że wynikiem realizacji tego programu będzie szerszy udział rodzin w życiu przedszkola, zacieśnianie więzi rodzinnych, koleżeńskich , większa troska o zachowanie własnego bezpieczeństwa oraz kształtowanie właściwej postawy moralnej. Pragnę, aby dzieci stały się zaczątkiem powrotu do budowania bliższych relacji rodzinnych i koleżeńskich – chciałabym im pomóc w budowaniu właściwej hierarchii wartości.

Przedszkole to instytucja wspomagająca i wspierająca rodziców lub opiekunów w wychowaniu ich dzieci, to pierwsze ogniwo edukacji wzajemnego współżycia w grupie rówieśniczej, to nauka relacji, zasad, ról jakie pełnią poszczególni członkowie małej społeczności.

Kontakt dziecka z otoczeniem wyzwala w nim chęć do naśladownictwa i identyfikacji zachowań. Czynniki środowiskowe wpływają bardzo mocno na przebieg procesu dorastania i poziom moralny dziecka.

Ważne zatem staje się, aby dziecko potrafiło odróżnić dobro od zła. Jasno określone normy postępowania oraz konsekwencja w ich respektowaniu wniosą w życie grupy ład, porządek, spokój, poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie dadzą dziecku swobodę działania.

Tworząc program „Poznajmy się bliżej” miałam na myśli niesienie pomocy dzieciom bardzo energicznym, nadpobudliwym, z przejawami agresji w zachowaniu, niestabilnym emocjonalnie, sprawiającym kłopoty sobie i innym zarówno w domu jak i w przedszkolu, ale także dla tych, którym na co dzień brakuje odwagi, by pewnie kroczyć w trudnej rzeczywistości.

Program przeznaczony jest dla dzieci sześcioletnich w grupie integracyjnej. W trakcie zajęć dzieci uczą się minimalizowania napięcia, które pojawia się w różnorodnych sytuacjach społecznych, budowania pozytywnych relacji w grupie rówieśniczej oraz spędzania miło czasu z kolegami.

Nauczyciel dzięki swojej wiedzy, mądrości i doświadczeniu skutecznie dostosuje zakres realizowanych treści do możliwości percepcji swojej grupy. Program ten wymaga również aktywności i zaangażowania najbliższej rodziny. Pragnę uświadomić im, jak wielka jest ich rola w podtrzymywaniu i przekazywaniu wartości społecznych.

1. Wójcik, Propozycje zajęć plastycznych dla pięciolatków. Rośnij z DIDASKO, Warszawa 2001;
2. M. Bogdanowicz, W co się bawić z dziećmi? Piosenki i zabawy wspomagające rozwój dziecka, Gdańsk 2007;
3. „Wychowanie w przedszkolu” – grudzień 2008;
4. B. Forma, Plany miesięczne 4-latki;
5. J. Rumińska, Przewodnik metodyczny;.
6. M. Bogdanowicz - Metody Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganie rozwoju dziecka
7. M . Bogdanowicz , Przytulanki, czyli wierszyki na dziecięce masażyki, Harmonia,
8. Olechnowicz H., Opowieści terapeutów, WSiP, W-wa
9. M. Kwiatkowska , Dzieci głęboko nierozumiane, oficyna Pod wiatr, W-wa
10. A.F. Brauner ., Dziecko zagubione w rzeczywistości, WSiP, W-wa
11. Kisiel B., Przasnyska M., Metoda W. Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka,
12. M. Piszczek, (red.) Terapia zabawą. Terapia przez sztukę, CMPPP, W-wa
13. M. Kwiatkowska , Dzieci głęboko nierozumiane, oficyna Pod wiatr, W-wa

Strony internetowe

1. http://www.edux.pl;
2. http://www.nauczycieleprzedszkola.pl;
3. http://www.abcbaby.pl

Cele:

• dostrzeganie, rozpoznawanie i nazywanie własnych oraz cudzych emocji i uczuć,
• wzmacnianie poczucia własnej wartości,
• zwrócenie uwagi na akceptowane społecznie sposoby wyrażania uczuć,
• uświadomienie prawa do wyrażania własnych uczuć,
• rozbudzanie wrażliwości na uczucia i potrzeby rówieśników,
• wyzwalanie ekspresji plastycznej i ruchowej odzwierciedlającej własne emocje.

Metody: pogadanka, metoda działań praktycznych, swobodna ekspresja słowna, burza mózgów, praca w grupach.

Formy:

• zbiorowa, indywidualna.

Istota zajęć:

• nazywanie uczuć, każdy ma prawo do wyrażania swoich uczuć, sposoby wyrażania uczuć, empatia.

Pomoce:

• buźki z uczuciami na lizakach, kartki zdjęcia twarzy wyrażające różne emocje, lusterko, arkusze papieru.

Przebieg zajęć:

Ćwiczenia i zabawy integracyjne.

1. Rundka Pokaż minę-jak się teraz czujesz? Każde dziecko pokazuje przed lusterkiem minę obrazującą jego nastrój. Pozostali uczestnicy zajęć odgadują jego nastrój. Można również na kartce narysować swoje uczucie- Zadanie : Narysuj swoją minę.
2. Zabawa „Rozpoznaj uczucia”. Nauczyciel wraz z uczniami wycina buźki z minami wyrażającymi radość, smutek, strach, gniew. Przyklejają wycięte buźki na patyczkach. Najpierw dzieci rozpoznają i nazywają ,jakie uczucia wyrażają buźki, następnie nauczyciel czyta opis sytuacji a dzieci podnoszą lizak z buźką przedstawiający odpowiadające sytuacji uczucie np.: - Dostałeś przepiękny prezent. - Jest noc, musisz przejść sam nieoświetloną drogą.
3. Album emocji. Uczniowie otrzymują zdjęcia wycięte z czasopism przedstawiające różne twarze. Zadanie polega na określeniu emocji, jakie one wyrażają i wyjaśnieniu, na jakiej podstawie uczeń uważa, że chodzi o takie właśnie emocje. Następnie dzieci otrzymują arkusze papieru z opisem jednej z czterech podstawowych emocji - radości, smutku, gniewu i strachu . Dopasowują te opisy do zdjęć i wcześniej nazwanych emocji.
4. Zabawa „Pokaż…”. Zadanie: pokaż nogą - jestem zła, całym ciałem - strach, głową - cieszę się itp.
5. Chcę wam powiedzieć, że... Doznawanie wszystkich uczuć jest w porządku! Jedną z najważniejszych umiejętności, którą warto zdobyć, jest oczywiście panowanie nad złością. Każdy ma prawo odczuwać niekiedy złość (podobnie jak wszystkie pozostałe emocje). Chodzi jednak o to, aby mieć wpływ na reakcje, które może ona powodować.
6. Relaksacja - słuchając muzyki wyobrażamy sobie miłe uczucia. Podsumowanie zajęć - iskierka przyjaźni (Wszyscy uczestnicy stają w kręgu i puszczają iskierkę (uścisk dłoni niewidoczny dla innych), który musi dojść z powrotem do osoby która, „iskierkę” puściła. Osoba zaczynająca wypowiada słowa: Iskierkę przyjaźni puszczam w krąg, niechaj powróci do mych rąk.)

Cele zajęć:

• uświadomienie uczestnikom potrzeby ustalania i przestrzegania zasad;
• rozwijanie umiejętności komunikowania swoich uczuć i potrzeb;
• tworzenie atmosfery bezpieczeństwa i zaufania w grupie;
• integracja grupy.

Formy pracy:

• indywidualna i grupowa.

Metody pracy:

• zabawy ruchowe, dyskusja, ćwiczenia rozwijające umiejętność komunikowania swoich uczuć i potrzeb.

Środki dydaktyczne:

• chustki, mazaki, arkusz papieru.

Przebieg zajęć:

1. Powitanie. Prezentacja programu i zajęć.
2. „Rundka” - zapraszamy uczestników siedzących w kręgu do przedstawienia się i opowiedzenie kilku zdań o sobie.
3. Kończenie zdania: najbardziej lubię..., nie lubię gdy ....., dobry kolega to taki, który ..., złoszczę się gdy..... itp.
4. Ustalenie norm grupowych i napisanie kontraktu. Rozmowa z dziećmi na temat tego co jest potrzebne, aby w tej grupie czuć się dobrze i bezpiecznie. Wspólne ustalenie zasad, na który zgadzają się wszyscy uczestnicy. Spisanie ustalonych norm i oczekiwań na arkuszu papieru i podpisanie kontraktu przez wszystkich uczestników. Umieszczenie kontraktu w widocznym miejscu sali.
5. Zabawa „Ogon smoka”. Wszystkie dzieci mają z tyłu przyczepiony ogon z chusteczki. Zadaniem uczestników jest zabrać ogon innym dzieciom i jak najdłużej ochroni swój ogon przed innymi smokami.
6. Zabawa „Zgadnij czyja to rzecz”- jedna osoba wychodzi z sali. Pozostali uczestnicy wykładają po jednej rzeczy na stole, która ich charakteryzuje. Zgadujący stara się przyporządkować uczestnikom ich rzeczy i uzasadnić dlaczego właśnie ta rzecz kojarzy mu się z danym uczestnikiem zabawy.
7. „Iskierka”- „Iskierkę przyjaźni puszczam w krąg, niech powróci do mych rąk”- trzymając się za ręce przesyłamy uścisk dłoni.

Cele:

• rozwijanie umiejętności rozpoznawania, nazywania i rozwiązywania sytuacji konfliktowych,
• nauka współdziałania w grupie,
• rozwijanie umiejętności uważnego słuchania,
• wytworzenie atmosfery bezpieczeństwa, zaufania i wsparcia,
• odreagowanie emocji,
• nauka zachowań, które ułatwiają porozumiewanie się,
• rozwijanie umiejętności czekania na swoją kolej,
• rozwijanie umiejętności stosowania samokontroli, właściwego reagowania na zaczepki, obrony własnych praw,
• integracja grupy;

Metody pracy:

• słowna – opowiadanie, rozmowa, zagadki;
• czynna – aktywny udział w zabawach, wykonywanie zadań, drama, burza mózgów;
• grupowa, indywidualna

Formy pracy:

• grupowa, indywidualna

Środki dydaktyczne:

• cukierki, płyta CD, zabawki (misie, klocki, lalki, samochody), kolorowanka – kwiat, kredki, flamastry

Przebieg zajęć:

1. Przedstawienie tematu zajęć.
2. Rundka – w jakim jestem nastroju.
3. Zabawa „Dzielimy cukierki” – rozgrywanie scenek, w których uczniowie muszą podzielić małą ilość słodyczy pomiędzy siebie. Wspólne omówienie sytuacji: – czy udało się wam podzielić cukierkami? – czy jesteście zadowoleni z podziału? – jak czuła się osoba, która pozostała bez cukierka? – jakie uczucia wiążą się z tą sytuacją?
4. Próby określenia czym jest konflikt w oparciu o doświadczenie zebrane w zabawie „Dzielimy słodycze”.
5. Inscenizacja kilku dowolnych sytuacji konfliktowych, wybranych przez dzieci. Przykładowe sytuacje konfliktowe:
   • Kasia i Zuzia są przyjaciółkami. Kasia nie chce pożyczyć Zuzi swoich ulubionych flamastrów. Między przyjaciółkami doszło do kłótni.
   • Kuba chce się pobawić czerwonym autem, którym bawi się Tomek. Między chłopcami dochodzi do sprzeczki.
   • Ola nie słucha mamy, złości się i nie chce posprzątać zabawek. Doprowadza to do kłótni.

Omówienie sytuacji, próby znalezienia rozwiązania sytuacji konfliktowej – burza mózgów – wyszukiwanie pomysłów na załagodzenie konfliktu.

1. „Kurz i już” – zabawa muzyczno – ruchowa służąca odreagowaniu napięć.
2. Podsumowanie zajęć w rundce, kolorowanie kwiatka zgodnie z nastrojem w jakim dzieci kończą zajęcie.